Spreektekst Els van Vliet van de Soroptimistclub Scheveningen

 

Stichting Eerherstel Mariënburg-herdenking – 30 juli 2026

Soroptimistclub Scheveningen & Stichting Lobi Health Center Suriname

Goedemiddag allemaal,

Mijn naam is Els, secretaris van Soroptimistclub Scheveningen. Vandaag spreek ik namens onze club.

Allereerst wil ik Stichting Eerherstel Mariënburg hartelijk bedanken voor de uitnodiging om vandaag hier aanwezig te mogen zijn.

Wij zijn hier samengekomen om stil te staan bij de geschiedenis van Mariënburg. Bij de vrouwen die onder zware omstandigheden leefden en werkten. Vrouwen die gezinnen droegen, kinderen opvoedden en gemeenschappen bijeenhielden. Hun verhalen zijn niet altijd opgeschreven, maar hun kracht leeft nog altijd voort.

Het thema van vandaag is: 'Vrouwelijke contractarbeiders: opoffering en veerkracht.' Dat thema gaat niet alleen over het verleden. Het gaat ook over vandaag. En misschien nog wel meer over de toekomst.

Ook vandaag zijn het vaak vrouwen die zorgen voor anderen en daardoor hun eigen gezondheid als laatste op de lijst zetten. Daarom voelt het bijzonder dat ik vandaag iets mag vertellen over een samenwerking die draait om gezondheid, vertrouwen en hoop.

Een paar maanden geleden ontmoetten wij Nensy Bandhoe, directeur van Stichting Lobi Health Center, en Rosemary Samadhan, bestuurder van Stichting Eerherstel Mariënburg. Wat ons vooral raakte, was hun manier van werken. Goede gezondheidszorg begint niet met een medisch apparaat. Goede gezondheidszorg begint met luisteren. Met begrijpen hoe mensen leven, welke overtuigingen zij hebben en welke drempels zij ervaren.

Tijdens dat gesprek werd opnieuw duidelijk hoe bijzonder het eigenlijk is dat wij vandaag over baarmoederhalskanker kunnen spreken. Deze ziekte begint niet met kanker, maar met het humaan papillomavirus: HPV. Vrijwel iedereen die seksueel actief is, komt ooit met dit virus in aanraking. Meestal ruimt het lichaam het virus vanzelf op. Soms blijft een hoog-risicovariant jarenlang aanwezig. Zonder klachten. Zonder pijn. Heel langzaam kunnen dan afwijkingen in de baarmoederhals ontstaan. Dat proces duurt vaak tien tot twintig jaar.

Juist daarom behoort baarmoederhalskanker tot de weinige vormen van kanker die vrijwel volledig te voorkomen zijn wanneer de hele preventieketen goed werkt: vaccinatie tegen HPV, tijdige screening en behandeling van voorstadia voordat kanker ontstaat. Dat is ook de ambitie van de Wereldgezondheidsorganisatie.

Maar die keten werkt alleen wanneer vrouwen zich ook daadwerkelijk laten onderzoeken. En precies daar ligt de enorme betekenis van Stichting Lobi Health Center. Al tientallen jaren bouwt Lobi vertrouwen op, geeft de organisatie voorlichting, organiseert zij screening en begeleidt zij vrouwen naar passende zorg. Lobi weet dat preventie begint met een gesprek en met aansluiting bij de cultuur, taal en leefwereld van mensen.

Waarom is dat zo belangrijk? Omdat een vrouw zich in de voorstadia meestal kerngezond voelt. Er zijn nog geen klachten. Juist daarom redt screening levens. Niet doordat kanker wordt behandeld, maar doordat kanker kan worden voorkomen.

Wanneer een vrouw baarmoederhalskanker krijgt, raakt dat nooit alleen haarzelf. Het raakt haar kinderen, haar partner, haar ouders, haar broers en zussen, haar vrienden, collega's en de gemeenschap waarvan zij deel uitmaakt. Iedere vrouw die ziek wordt, is het middelpunt van een netwerk van mensen dat mee lijdt. Daarom is iedere voorkómen ziekte winst voor een hele familie én voor de samenleving.

Voor ons als Soroptimisten was één ding duidelijk: wij hoeven de kennis niet mee te brengen. Die kennis is er al bij Lobi en bij de professionals en vrouwen in Suriname. Onze rol is om naast hen te staan, verbindingen te leggen en middelen beschikbaar te maken zodat hun aanpak nog meer vrouwen bereikt. Dat is voor ons gelijkwaardige samenwerking.

Soroptimist International zet zich al meer dan honderd jaar wereldwijd in voor de positie van vrouwen en meisjes. Ook in Suriname is een actieve Soroptimistenclub. Juist daarom voelt deze samenwerking zo vanzelfsprekend: vrouwen die, ieder vanuit hun eigen expertise en land, samen werken aan dezelfde missie.

Vanuit die gedachte richten wij ons samen op district Commewijne, en in het bijzonder op ressort Nieuw-Amsterdam, met daaronder onder andere Mariënburg, Ellen, Zoelen, Voorburg en Nieuw-Amsterdam. Juist hier willen wij laten zien dat preventie begint met vertrouwen.

De vrouwen van Mariënburg hadden vaak geen keuze. Hun kracht was hun veerkracht. Wij eren hen vandaag om die kracht. Maar laten wij de vrouwen van vandaag en morgen méér geven dan alleen veerkracht. Laten wij hen ook de kans geven gezond te blijven. Ik hoop dat de samenwerking tussen Stichting Lobi Health Center, Soroptimistclub Scheveningen en onze Surinaamse Soroptimistenzusters daaraan een blijvende bijdrage mag leveren.

 

Dank u wel.